De markt kan tegelijk sterk en kwetsbaar zijn
30 juni 2026
Beleggers worden regelmatig gedwongen om te kiezen tussen twee uitersten.
Volgens de ene visie zijn aandelen te duur geworden, is het enthousiasme rond kunstmatige intelligentie doorgeschoten en kan een forse correctie niet lang uitblijven. Volgens de andere visie blijven de economie en bedrijfswinsten groeien en is er weinig reden om aan te nemen dat de stijgende markt ten einde loopt.
Beide visies lijken elkaar tegen te spreken.
Toch kunnen ze tegelijkertijd een kern van waarheid bevatten.
Een markt kan worden ondersteund door sterke ondernemingsresultaten en tegelijkertijd kwetsbaar zijn doordat de verwachtingen steeds hoger worden. Ook kan een markt tijdelijk scherp dalen door geopolitieke zorgen, zonder dat daarmee de langetermijnvooruitzichten van ondernemingen wezenlijk veranderen.
Voor beleggers ligt de uitdaging daarom niet in het kiezen van het juiste etiket. De relevante vraag is welke verwachtingen in de koersen zijn verwerkt en hoe afhankelijk de portefeuille is geworden van één uitkomst.
Een sterke koersstijging is niet automatisch speculatie
De sterke prestaties van technologie- en AI-gerelateerde ondernemingen worden vaak vergeleken met eerdere perioden van buitensporig optimisme.
Die vergelijking is begrijpelijk. Wanneer een beperkte groep aandelen in korte tijd veel harder stijgt dan de rest van de markt, neemt de kans toe dat beleggers niet alleen betalen voor bestaande resultaten, maar ook voor een steeds idealer toekomstbeeld.
Toch is niet iedere sterke koersstijging uitsluitend gebaseerd op enthousiasme.
Verschillende ondernemingen die profiteren van de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie laten daadwerkelijk groei zien in omzet, winst en kasstromen. Grote investeringen in datacenters, chips, software en energie-infrastructuur leveren voor andere ondernemingen concrete inkomsten op.
De koersontwikkeling heeft daarmee een fundamentele basis.
Maar een fundamentele basis maakt iedere prijs nog niet rationeel.
Een onderneming kan uitstekende resultaten boeken, terwijl het aandeel toch kwetsbaar wordt. Naarmate de verwachtingen stijgen, neemt de ruimte voor tegenvallers af. Een beperkte groeivertraging kan dan al voldoende zijn om de waardering onder druk te zetten.
Niet omdat de onderneming plotseling slecht is geworden, maar omdat beleggers vooraf op uitzonderlijke prestaties rekenden.
Koersen reageren op verwachtingen, niet alleen op feiten
Hetzelfde mechanisme werkt in omgekeerde richting.
Tijdens perioden van geopolitieke onrust, stijgende energieprijzen of economische onzekerheid kunnen aandelen scherp dalen. Nieuwsberichten richten zich dan vooral op wat er nog verder mis kan gaan.
Maar financiële markten wachten niet totdat alle onzekerheid is verdwenen.
Koersen proberen voortdurend een beeld te vormen van de toekomstige economische werkelijkheid. Daardoor kunnen slechte scenario’s al gedeeltelijk in de prijs zijn verwerkt op het moment dat de krantenkoppen het meest negatief zijn.
Een markt kan dan herstellen terwijl de aanleiding voor de zorgen nog niet is verdwenen.
Voor beleggers voelt dat vaak onlogisch. Het nieuws is immers nog slecht. Maar een aandeel stijgt niet uitsluitend wanneer de omstandigheden goed zijn. Het kan ook stijgen wanneer de omstandigheden minder slecht blijken dan eerder werd gevreesd.
Het verschil tussen verwachting en werkelijkheid is dikwijls belangrijker dan het nieuws zelf.
Fundamenten en sentiment bewegen niet altijd gelijk
Op korte termijn worden markten sterk beïnvloed door sentiment. Angst en optimisme kunnen koersen verder laten bewegen dan de ontwikkeling van omzet, winst of kasstromen rechtvaardigt.
Op langere termijn kunnen die fundamenten echter niet worden genegeerd.
Ondernemingen die structureel winstgevend zijn, beschikken over een gezonde balans en kapitaal verstandig inzetten, hebben een betere uitgangspositie om perioden van onzekerheid te doorstaan. Bedrijven die vooral afhankelijk zijn van goedkoop kapitaal en optimistische verwachtingen zijn kwetsbaarder wanneer het sentiment verandert.
Daarom is het onvoldoende om alleen naar het algemene beursklimaat te kijken.
De ene onderneming kan een hoge waardering rechtvaardigen doordat zij jarenlang waarde kan blijven creëren. Een andere onderneming kan zelfs na een koersdaling nog te duur zijn, omdat de toekomstige kasstromen onzeker zijn.
De markt kan als geheel sterk ogen, terwijl de risico’s onder de oppervlakte sterk verschillen.
Verschillende beleggingen kunnen hetzelfde risico bevatten
Juist tijdens een dominante beleggingstrend ontstaat gemakkelijk de indruk dat een portefeuille goed gespreid is.
Een belegger kan technologieaandelen, industriële ondernemingen, energieproducenten en internationale aandelen bezitten. Op papier zijn dat verschillende sectoren en regio’s.
Economisch kunnen ze echter allemaal afhankelijk zijn van dezelfde ontwikkeling.
Een producent van chips profiteert rechtstreeks van investeringen in kunstmatige intelligentie. Een energiebedrijf kan profiteren van de groeiende elektriciteitsvraag van datacenters. Een industriële onderneming levert koelsystemen of elektrische infrastructuur. Een internationale aandelenpositie kan zwaar wegen in Aziatische halfgeleiderbedrijven.
De namen en sectoren verschillen, maar de onderliggende aanjager is dezelfde.
Wanneer de investeringsgroei aanhoudt, kunnen al deze posities tegelijk profiteren. Wanneer die groei vertraagt, kan dezelfde samenhang zich tegen de belegger keren.
Werkelijke spreiding wordt daarom niet bepaald door het aantal regels in een portefeuille. Het gaat om de vraag welke economische factoren de resultaten van die beleggingen bepalen.
Goede spreiding voelt niet altijd goed
Een werkelijk gespreide portefeuille bevat meestal onderdelen die tijdelijk achterblijven.
Dat is geen fout, maar een gevolg van het feit dat niet iedere belegging door dezelfde ontwikkeling wordt aangedreven. Wanneer één trend de markt domineert, kunnen beleggingen buiten die trend lange tijd minder aantrekkelijk lijken.
Juist dan ontstaat de verleiding om steeds meer kapitaal toe te wijzen aan wat recent het beste heeft gewerkt.
Daarmee verbetert het historische rendement van de portefeuille, maar neemt de afhankelijkheid van één toekomstscenario toe.
Wanneer vrijwel iedere positie tegelijkertijd sterk presteert, kan dat een teken zijn van uitstekend inzicht. Maar het kan ook betekenen dat de portefeuille minder gespreid is dan zij lijkt.
Spreiding is geen methode om ieder jaar het hoogste rendement te behalen. Zij is bedoeld om te voorkomen dat één verkeerde aanname het gehele vermogen bepaalt.
Het omslagpunt laat zich niet voorspellen
Beleggers proberen regelmatig vast te stellen of een markt zich in een zeepbel bevindt of dat een tijdelijke daling het begin van een langdurige bearmarkt vormt.
Die vragen zijn begrijpelijk, maar nauwelijks tijdig met zekerheid te beantwoorden.
Een dure markt kan nog jarenlang stijgen. Sterk momentum kan zichzelf versterken doordat beleggers, indices en professionele beheerders steeds meer kapitaal naar dezelfde winnaars sturen.
Andersom kan een scherpe correctie snel eindigen. Wie wacht tot alle onzekerheid is verdwenen, kan een belangrijk deel van het herstel missen.
De juiste analyse leidt daarom niet automatisch tot een alles-of-nietsbeslissing.
Een belegger hoeft niet alle succesvolle ondernemingen te verkopen omdat de waarderingen hoog zijn. Evenmin is het verstandig om ieder risico te negeren omdat de bedrijfswinsten nog groeien.
Tussen volledig uitstappen en kritiekloos blijven zitten bestaat een belangrijk alternatief: de portefeuille zo samenstellen dat meerdere uitkomsten draaglijk blijven.
Niet voorspellen, maar voorbereiden
Bij HVVCapital proberen wij niet het exacte moment te voorspellen waarop optimisme omslaat in teleurstelling of angst plaatsmaakt voor herstel.
Wij kijken naar de ondernemingen achter de aandelen.
Daarbij staan onder meer de volgende vragen centraal:
- Hoe duurzaam is de groei van omzet en kasstromen?
- Welke verwachtingen zijn al in de waardering verwerkt?
- Beschikt de onderneming over een sterke balans?
- Hoe afhankelijk is het verdienmodel van één investeringscyclus?
- Hoe groot is de positie binnen de totale portefeuille?
- Welke andere beleggingen zijn van dezelfde economische ontwikkeling afhankelijk?
- Blijft de portefeuille robuust wanneer het meest optimistische scenario niet uitkomt?
Deze vragen geven geen zekerheid over de koers van morgen. Ze helpen wel voorkomen dat de portefeuille volledig afhankelijk wordt van één voorspelling.
Tot slot
De markt hoeft niet te kiezen tussen kracht en kwetsbaarheid.
Sterke bedrijfswinsten kunnen hoge koersen ondersteunen. Tegelijkertijd kunnen hoge verwachtingen ervoor zorgen dat zelfs goede resultaten niet langer voldoende zijn.
Negatief nieuws kan tijdelijk grote koersdalingen veroorzaken. Maar wanneer de gevreesde gevolgen al grotendeels in de prijzen zijn verwerkt, kan herstel eerder beginnen dan beleggers verwachten.
Daarom draait verstandig beleggen niet om het correct voorspellen van iedere zeepbel, correctie of bullmarkt.
Het draait om het begrijpen van waarde, verwachtingen en samenhang.
Niet de vraag of u precies weet wat er gaat gebeuren, maar of uw portefeuille bestand is tegen wat u niet kunt voorspellen.